Hasta monitörü kalibrasyonu veya performans testi, cihazın EKG, SpO2, NIBP, sıcaklık, solunum ve varsa diğer parametreleri doğru şekilde ölçüp göstermediğini değerlendirmek için yapılan biyomedikal teknik kontroldür.
Hasta monitörü nedir?
Hasta monitörü; hastanın yaşamsal parametrelerini izlemek için kullanılan medikal cihazdır. Cihaz modeline göre EKG, nabız, oksijen satürasyonu, non-invaziv kan basıncı, sıcaklık, solunum, invaziv basınç ve kapnografi gibi parametreleri gösterebilir.
Hasta monitörü neden kalibre edilir?
Hasta monitörleri klinik takipte kullanılan kritik cihazlardır. Cihazın hatalı değer göstermesi, alarm vermemesi, yanlış kayıt oluşturması veya prob/kablo arızası ölçüm güvenilirliğini etkileyebilir.
Bu nedenle hasta monitörleri düzenli olarak test edilmeli, sensörleri ve modülleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Kalibrasyon öncesi kontroller
İşlemden önce şu kontroller yapılmalıdır:
- Cihazın marka, model ve seri numarası kontrol edilir.
- Güç kablosu ve batarya durumu incelenir.
- Ekran okunabilirliği kontrol edilir.
- Alarm sesleri ve görsel uyarılar kontrol edilir.
- Hasta kabloları ve problar incelenir.
- NIBP hortumu ve manşon durumu kontrol edilir.
- SpO2 probu kontrol edilir.
- EKG hasta kablosu kontrol edilir.
- Sıcaklık probu varsa bağlantısı kontrol edilir.
- Kullanılacak test cihazlarının kalibrasyon durumu doğrulanır.
Hasta monitörü testinde hangi ekipmanlar kullanılır?
Hasta monitörü testlerinde cihazın parametrelerine göre farklı test ekipmanları kullanılabilir:
- Hasta simülatörü
- EKG simülatörü
- NIBP simülatörü
- SpO2 simülatörü
- Sıcaklık simülatörü
- Elektriksel güvenlik analizörü
- Basınç simülatörü
- Kapnografi simülatörü
Kullanılan test cihazlarının geçerli kalibrasyona sahip olması gerekir.
EKG modülü nasıl test edilir?
EKG testi için hasta simülatörü kullanılır. Simülatör belirli kalp hızı ve ritim değerlerine ayarlanır. Monitörün gösterdiği değerler simülatör değerleriyle karşılaştırılır.
Kontrol edilebilecek noktalar:
- Kalp hızı
- Ritim gösterimi
- Derivasyon bağlantıları
- Lead-off uyarısı
- Alarm limitleri
- EKG dalga formu
NIBP modülü nasıl test edilir?
NIBP testi için NIBP simülatörü kullanılır. Simülatör belirli sistolik, diyastolik ve ortalama basınç değerlerini oluşturur. Hasta monitörünün ölçüm sonucu bu değerlerle karşılaştırılır.
Ayrıca kaçak testi, manşon durumu ve hortum bağlantıları kontrol edilmelidir.
SpO2 modülü nasıl test edilir?
SpO2 testi için uygun simülatör kullanılır. Monitörün oksijen satürasyonu ve nabız değerleri belirli test noktalarında kontrol edilir.
SpO2 testinde prob durumu çok önemlidir. Prob arızalıysa monitör sağlam olsa bile hatalı veya kararsız değer görülebilir.
Sıcaklık modülü nasıl test edilir?
Sıcaklık probu olan hasta monitörlerinde sıcaklık simülatörü veya uygun referans sistem kullanılarak cihazın gösterdiği sıcaklık değeri kontrol edilir.
Ölçüm noktaları kullanım amacına göre seçilmelidir. Örneğin 35 °C, 37 °C ve 40 °C civarı noktalar değerlendirilebilir.
Alarm kontrolleri neden önemlidir?
Hasta monitörlerinde alarm fonksiyonları cihazın temel güvenlik özelliklerindendir. Alarm limitleri, sesli uyarılar, görsel uyarılar ve alarm susturma fonksiyonları kontrol edilmelidir.
Sadece ölçüm değerlerinin doğru olması yeterli değildir. Alarm sistemi de çalışır durumda olmalıdır.
Hasta monitörü testinde sık yapılan hatalar
- Sadece EKG test edip diğer modülleri kontrol etmemek
- SpO2 probunu fiziksel olarak incelememek
- NIBP manşon ve hortum kaçaklarını kontrol etmemek
- Alarm fonksiyonlarını test etmemek
- Batarya çalışma süresini değerlendirmemek
- Simülatör kalibrasyon durumunu kontrol etmemek
- Cihazın tüm kullanım modlarını dikkate almamak
- Kabloları cihazın parçası olarak değerlendirmemek
Uygunsuz sonuç çıkarsa ne yapılmalı?
Hasta monitörü kabul kriterlerini sağlamıyorsa ilgili modül, prob, kablo veya aksesuar ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Sorun devam ederse cihaz teknik servise yönlendirilmelidir.
Kritik hasta takibinde kullanılan monitörler uygunsuz sonuçta kullanımdan çekilmelidir.
Sonuç nasıl yorumlanır?
Rapor veya sertifikada test edilen parametreler ayrı ayrı incelenmelidir. EKG, NIBP, SpO2, sıcaklık, alarm ve batarya kontrollerinin sonuçları net şekilde belirtilmelidir.
Sonuç olarak hasta monitörü kalibrasyonu, tek bir ölçümden ibaret değildir. Cihazın tüm aktif parametreleri, probları, kabloları, alarm sistemi ve güç durumu birlikte değerlendirilmelidir.